Mỗi ngày con người tiêu thụ cho mọi nhu cầu khoảng 30 tỉ m3 nước. Đó là một trong những thông tin thú vị mà không phải ai cũng biết được.
Đó là những thông tin mà bác sĩ Nguyễn Xuân Mai, Viện phó Viện Vệ Sinh Y Tế Công Cộng, đã giới thiệu trong bài báo cáo của mình tại chương trình Trò chuyện dinh dưỡng cùng chuyên gia tháng 11/2008 của Hội Dinh Dưỡng Thực Phẩm TP.HCM với chủ đề “Nước máy và nước uống đóng chai, lựa chọn nào tốt hơn ?”, được tổ chức vào ngày 07/11/2008.
nước sạch cho sức khỏe
Nước sạch cần thiết cho cơ thể con người
Mở đầu bài báo cáo của mình Bs. Nguyễn Xuân Mai có nhắc lại vai trò thiết yếu của nước đối với sự sống nói chung và cơ thể con người nói riêng, trong đó có giới thiệu các số liệu hết sức cụ thể như toàn bộ thân thể con người có hơn 71% là trọng lượng nước trong đó máu chứa 90%, thận 82%, bắp thịt 75%, gan 69%, thậm chí xương cũng có tới 28%..! Một người tiêu dùng nước cho cả ăn uống, tắm giặt từ khi chào đời đến khi nhắm mắt xuôi tay lên đến con số 5.000 – 10.000 m3 .
Trên thế giới, gần 98% nước được phân bổ ở các đại dương và là nước mặn, phần nhỏ nước nhạt còn lại nằm ở hai cực băng giá của địa cầu, sông suối (còn gọi là nước bề mặt) và các mạch nước ngầm. Để đáp ứng nhu cầu về nước ngọt trong thời đại công nghiệp ngày nay phục vụ nhiều mục đích khác nhau, con người có xu hướng khai thác nguồn nước thiên nhiên, đặc biệt là nước ngầm – nhưng không phải bất cứ nơi nào cũng có nước ngầm và cũng không thể khai thác bừa bãi quá mức, bởi vì nếu lấy nước ngầm tập trung quá mức sẽ làm cho mực nước ngầm hạ thấp và gây sụt lún thành phố. Hai loại nước phục vụ cuộc sống con người phổ biến nhất trong số này là nước máy và nước uống đóng chai:
Nước máy có thể được lấy từ nguồn nước bề mặt hay nước ngầm, trải qua những qui trình xử lý riêng biệt để đạt tiêu chuẩn nước sinh hoạt ăn uống, như làm sạch (làm trong nước) qua quá trình keo tụ và lắng tách cặn, sau đó là quá trình lọc nhanh (lọc cát) và cuối cùng là khử trùng bằng Clo (nước hoặc khí ) nhằm đảm bảo tiêu diệt các vi sinh, trùng gây bệnh có trong nước ảnh hưởng đến sức khỏe của người sử dụng (nếu là nguồn nước ngầm thì lưu ý việc khử sắt).

Theo báo cáo của Trung tâm Y tế dự phòng thành phố hiện tai có khoảng 500 các công ty, cở sở thuộc lĩnh vực sản xuất nước uống đóng chai.

Theo tiêu chuẩn TCVN 6096 : 2004 định nghĩa: “Nước uống đóng chai được sử dụng để uống trực tiếp và có thể chứa khoáng chất và cacbon dioxit (CO2) tự nhiên hoặc bổ sung, nhưng không phải là nước khoáng thiên nhiên đóng chai và không được chứa đường, các chất tạo ngọt, các chất tạo hương hoặc bất kỳ loại thực phẩm nào khác”.
nước uống đóng chai
Nước uống đóng chai

Tại Việt Nam để sản xuất nước đóng chai thông thường người ta đi theo hai hướng:

  • Thứ nhất từ nguồn nước máy, được đưa qua quá trình khử khoáng, khử khuẩn sau đó đóng chai cung cấp cho người sử dụng.
  • Thứ hai đi từ nước ngầm đòi hỏi quá trình xử lý phức tạp hơn loại bỏ các chất ô nhiễm (khử mùi, sắt, nitrate, Amoniac…) gọi là quá trình xử lý thô sau đó qua quá trình xử lý tinh loại bỏ thêm một phần các khoáng chất, khử khuẩn sau đó đóng chai (bình) cung cấp cho người sử dụng.
Bác sĩ Mai cũng tư vấn việc chọn lựa nguồn nước cho mục đích ăn uống, sinh hoạt tại Việt Nam nên căn cứ vào điều kiện kinh tế, các yếu tố xã hội tác động khác nhau và kể cả phong tục tập quán của từng vùng mà có sự lựa chọn nguồn nuớc sử dụng khác nhau. Các loại nguồn nước để cung cấp cho ăn uống có thể là: Nguồn nước mưa; Nguồn nước ngầm: nước mạch lộ, giếng khơi, giếng lọc..; Nguồn nước mặt: nước từ sông, suối, ao hồ, từ các hệ thống kênh mương thủy lợi…
Trong thực tế tùy điều kiện cụ thể người ta có thể kết hợp sử dụng hai hay nhiều loại nguồn nước khác nhau để cung cấp, phục vụ cho các yêu cầu ăn uống sinh hoạt, dĩ nhiên phải qua các quá trình xử lý phù hợp để có được nguồn nước dùng cho ăn uống, sinh hoạt đạt tiêu chuẩn kỹ thuật và an toàn vệ sinh thực phẩm.
Chương trình còn được tiếp tục bởi bài báo cáo minh họa của Bs. Đỗ Triều Hưng, Tổng thư ký Hội Dinh Dưỡng Thực Phẩm TP.HCM xoay quanh qui trình sản xuất nước uống đóng chai thực tế và tiềm năng của ngành công nghiệp nước uống đóng chai trên thế giới nói chung và Việt Nam nói riêng.
sản xuất nước đóng bình
sản xuất nước đóng bình
Bác sĩ Hưng đã cung cấp thêm những thông tin chi tiết về một số công đoạn kỹ thuật trong quá trình xử lý nước để phục vụ sản xuất nước uống đóng chai như thẩm thấu ngược RO, tiệt trùng bằng tia cực tím UV và khí Ozone…cũng như một số tiêu chuẩn quốc tế về an toàn vệ sinh thực phẩm trong sản xuất thực phẩm nói chung và nước uống đóng chai nói riêng như GMP, SQF200CM, HACCP. Bs Hưng cũng cung cấp cho hội thảo những số liệu khá cụ thể phản ánh mức độ to lớn của thị trường nước uống đóng chai như vào năm 2005, các nước Mỹ, Mexico, Trung Quốc, Braxil, Ý, Đức, Pháp lần lượt là 28.651 – 18.861 – 12.901 – 12.252 – 11.145 – 10.581 – 8.424 triệu lít ! Tính ra mức tiêu thụ trên mỗi đầu người hàng năm tương ứng là 99,2 – 179,7 – 9,9 – 65,8 – 191,9 – 128,4 – 139,1 lít. Trong khi đó, tại Việt Nam bình quân tiêu thụ nước khoáng và nước uống đóng chai của mỗi người Việt Nam là 2,5 Lít năm 2005, 3 Lít năm 2010 và có thể tăng lên 4,5 Lít vào năm 2020. Doanh số hàng năm của nước uống đóng chai tại Mỹ tăng đều từ năm 2000 đến 2005 là từ hơn 6 tỷ đến hơn 12 tỷ USD ! Tại Việt Nam, theo số liệu công bố của Công ty nước khoáng Vĩnh Hảo, doanh số hàng năm từ năm 2005 đến 2010 của riêng mặt hàng nước khoáng đóng chai này cũng tăng đều đặn từ 48,5 tỷ đến 94,5 tỷ VNĐ.
Mặc dù tại đa số các nước tiên tiến, nước máy đã đạt chuẩn có thể uống trực tiếp được ngay từ vòi, nhưng thị trường nước uống đóng chai vẫn phát triển mạnh vì 35% người tiêu dùng vẫn còn e ngại về độ an toàn vệ sinh thực phẩm của nước máy, 35% khác thì dùng nước uống đóng chai để thay cho các loại nước giải khát, 12% vừa e ngại sự an toàn của nước máy vừa muốn thay thế các loại nước giải khát, 7% vì thích vị của nước uống đóng chai, 11% là những lý do khác.
st internet

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *